W 2005 r. została przeprowadzona przez urząd skarbowy kontrola, która zakończyła się protokołem kontroli w styczniu 2006 r. 25 kwietnia 2006 r. zostało wszczęte postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia VAT i podatku dochodowego. Od tego czasu do dnia dzisiejszego organ podatkowy z miesiąca na miesiąc przedłuża termin wydania decyzji, raz ze względu na dużą liczbę spraw rozpatrywanych według kolejności ich wszczęcia, raz ze względu na toczące się postępowanie w sprawie. Do kiedy urząd może przedłużać wydanie decyzji? Minęło już 2,5 roku od wszczęcia postępowania. Czy za ten okres też zapłacę odsetki, bo wiem, że urząd zakwestionował mi kilka faktur zakupowych?
Z opisu przedstawionego w pytaniu wynika, że za okres przedłużającego się postępowania podatkowego nie zapłacą Państwo odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Organy podatkowe są zobowiązane do sprawnego działania zgodnie z zasadą szybkości działania (art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania organy podatkowe powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Te sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie.
Termin załatwienia sprawy
Ustawodawca określił maksymalny termin, w jakim należy daną sprawę załatwić. Jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to - co do zasady -maksymalnie powinna być załatwiona w terminie 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Oczywiście tylko wówczas, gdy jest to sprawa szczególnie skomplikowana. Jeżeli nie ma takiego charakteru, organ podatkowy powinien ją załatwić w ciągu miesiąca.
Z pytania wynika, że termin dwumiesięczny na załatwienie sprawy został znacznie wydłużony. Przepisy przewidują możliwość wydłużenia terminu załatwienia sprawy przez organ podatkowy. Przedłużanie postępowania wymaga jednak od organu podatkowego zachowania pewnych procedur.
W sytuacji gdy organ podatkowy z różnych przyczyn nie może załatwić danej sprawy w ustawowym terminie, ma obowiązek:
- poinformowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie,
- wskazania nowego terminu, w którym sprawa zostanie załatwiona,
- uzasadnienia powstałego przesunięcia terminu załatwienia sprawy poprzez wskazanie konkretnych przyczyn niedotrzymania terminu.
Przyczyną niedotrzymania terminu może być np.: brak odpowiedzi na wezwanie, oczekiwanie na dokumenty od innego organu, konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego. Poinformowanie podatnika o niezałatwieniu sprawy w terminie jest również konieczne w przypadku, gdy niezachowanie przez organ podatkowy terminu załatwienia sprawy nie jest zależne od tego organu (np. gdy zakończenie sprawy zależy od wydania decyzji przez inny organ, sporządzenia opinii przez niezależnego biegłego lub eksperta).
Jeżeli - tak jak opisuje problem Czytelnik -organ podatkowy wskazał, że niedotrzymanie terminu spowodowane jest toczącym się postępowaniem w sprawie, powinien wyjaśnić, jakie są dokładnie przyczyny niedotrzymania terminu (czy chodzi o to postępowanie, czy też o inne, np. zebranie dokumentów, dowodów, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem strony, świadków).
Odsetki za zwłokę
Z pytania wynika, że Czytelnik obawia się, czy przedłużanie postępowania spowoduje podwyższenie ewentualnych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Oczywiście przy założeniu, że w wyniku postępowania organ stwierdzi, iż faktycznie powstała zaległość podatkowa w związku z zaniżeniem podstawy opodatkowania poprzez ujęcie spornych"kilku faktur zakupowych".
W związku z tym, że postępowanie trwa już ponad dwa lata, Czytelnik nie powinien się obawiać naliczenia za ten okres dodatkowych odsetek za zwłokę.
Zgodnie z przepisem art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę nie są naliczane za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania podatkowego.
Pewne niebezpieczeństwo zapłaty odsetek za zwłokę za okres trwania postępowania jednak istnieje, ale tylko gdy:
- do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub
- opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej).
Trudno ocenić, czy w opisanym w pytaniu przypadku wystąpiły okoliczności, które pozwalają organowi podatkowemu naliczyć odsetki za zwłokę. Jednak"przyczyną niezależną od organu", o której mowa w powołanym przepisie art. 54 § 2, nie może być cytowana w pytaniu"zbyt duża ilość rozpatrywanych przez urząd spraw".
Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie
W przypadku gdy organ podatkowy nie załatwia sprawy we właściwym terminie, podatnik może złożyć ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Jeżeli sprawę rozpatruje naczelnik urzędu skarbowego - podatnik składa ponaglenie do dyrektora izby skarbowej. Gdy sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej, podatnik składa ponaglenie do Ministra Finansów (art. 141 Ordynacji podatkowej).
Jeżeli organ, do którego podatnik wniósł ponaglenie, uzna, że jest ono zasadne, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W razie potrzeby podejmuje również środki, które mają zapobiec naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej).
Skarga na bezczynność organu
Oprócz omawianego ponaglenia środkiem prawnym, dzięki któremu podatnik może dochodzić swoich praw, jest skarga na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W celu złożenia skargi na bezczynność podatnik powinien najpierw wezwać na piśmie organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jeżeli wezwanie nie poskutkuje albo jeżeli podatnik nie otrzyma odpowiedzi na wezwanie, może złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. (Reklama: Biuro rachunkowe Szczecin) Podatnik powinien wnieść skargę za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 54 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skargę do WSA na bezczynność organu należy wnieść:
- w terminie 30 dni - od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lub
- w terminie 60 dni - od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdy
podatnik nie otrzymał odpowiedzi na wezwanie (art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
art. 3 § 2 pkt 8, art. 52-54 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 221, poz. 1650 |
