W okresie jesienno-zimowym wiele firm decyduje się na zakup dla swoich pracowników szczepionek przeciwko grypie. W związku z tym pojawiają się wątpliwości, czy wartość przekazanych bezpłatnie pracownikom szczepionek jest dla nich przychodem ze stosunku pracy oraz czy wydatki poniesione z tego tytułu przez pracodawcę są kosztem uzyskania przychodów.
Gdy wartość szczepionek przeciwko grypie jest przychodem pracownika.
W większości przypadków udział pracowników w szczepieniach jest bezpłatny i nieobowiązkowy. Pracodawca zwykle ustala listę zainteresowanych pracowników i zleca przeprowadzenie szczepienia specjalistycznym placówkom lub osobom uprawnionym do wykonywania świadczeń medycznych (lekarzom lub pielęgniarkom).
Pracodawcy powinni wiedzieć, że bezpłatne szczepienia pracowników są przez organy podatkowe uznawane za nieodpłatne świadczenia na rzecz pracownika, stanowiące przychód pracownika opodatkowany podatkiem dochodowym (art. 12 w zw. z art. 11 updop). Wyjątek od tej zasady przedstawiamy poniżej.
WAŻNE!
Bezpłatne szczepienia pracowników są przez organy podatkowe uznawane za nieodpłatne świadczenia na rzecz pracownika, stanowiące przychód pracownika opodatkowany podatkiem dochodowym.
W konsekwencji pracodawca, który opłaci pracownikom szczepienia przeciwko grypie, powinien doliczyć ich wartość do wynagrodzenia każdego pracownika korzystającego ze szczepienia oraz odprowadzić z tego tytułu zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
W przypadku gdy z umowy zawartej z podmiotem wykonującym szczepienia nie wynika jednostkowa wartość podanych pracownikom szczepionek przeciwko grypie, pracodawca powinien ogólną cenę zapłaconą za szczepienia podzielić przez liczbę poddanych szczepieniom pracowników. Ustaloną w ten sposób wartość pojedynczej szczepionki powinien przypisać do przychodów pracownika. Jako przychód pracownika wartość szczepienia podlega również składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Gdy wartość szczepionek przeciwko grypie nie jest przychodem pracownika
W niektórych przypadkach przychód pracownika z tytułu nieodpłatnego szczepienia może być zwolniony z podatku dochodowego. Będzie tak, gdy zostaną spełnione warunki zwolnienia określone w art. 21 ust. 1 pkt 11 a updop. Zgodnie z tym przepisem zwolnione z podatku dochodowego są bowiem: świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, wynikające z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym ze względu na szczególne warunki i charakter pełnionej służby, przysługujące osobom pozostającym w stosunku służbowym, przyznane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.
Wartość szczepień ochronnych będzie zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli zostaną spełnione wszystkie przesłanki wskazane w powyższym przepisie, tj.:
- świadczenia te wynikają z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (w tym ze względu na szczególne warunki i charakter pełnionej służby),
- świadczenia te są przyznane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.
Z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy wynika, że w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiązany do stosowania wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej "środkami zapobiegawczymi". Tak stanowi § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. Nr 81, poz. 716). Rozporządzenie to jako szkodliwe czynniki biologiczne określa m.in. "Wirusy grypy typu A, B i C". Szczepienie przeciwko grypie może być więc szczepieniem wynikającym z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy. Obowiązek szczepienia wystąpi jednak tylko w przypadku prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Jest to praca:
- w zakładach produkujących żywność,
- w rolnictwie,
- podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego,
- w jednostkach ochrony zdrowia,
- w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych,
- w zakładach gospodarki odpadami,
- przy oczyszczaniu ścieków,
- w innych okolicznościach niż wymienione w pkt 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.
Tylko w przypadku gdy po stronie pracodawcy powstanie obowiązek zaszczepienia pracowników przeciw grypie, zaistnieje podstawa do zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego. Na przykład - na podstawie cytowanych przepisów Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 17 kwietnia 2008 r., sygn. IPPB2/415-101/08-6/UMK, uznał za zwolnione z podatku dochodowego szczepienia ochronne przeciwko grypie pracowników służby zdrowia.
Zwolnione z podatku dochodowego będą również sezonowe szczepienia przeciwko grypie funkcjonariuszy Straży Granicznej. Z tym że w tym przypadku podstawą prawną zwolnienia jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 grudnia 2005 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych oraz szczepień profilaktycznych, którym podlegają funkcjonariusze Straży Granicznej w związku z pełnieniem służby w kontyngencie, a także turnusów leczniczo-profilaktycznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 265, poz. 2222).
Podsumowując, w każdym przypadku zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego przychodu ze szczepień przeciwko grypie pracodawca powinien mieć prawny obowiązek ich wykonania.
W przypadku stosowania zwolnienia z podatku dochodowego warto wspomnieć o jeszcze jednym ograniczeniu. Otóż z interpretacji z 4 września 2008 r, nr IPPB2/415-832/08-4/MK, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, wynika, że zwolniona z podatku dochodowego może być tylko część świadczenia, jakim jest szczepionka. Ze zwolnienia nie korzysta natomiast wartość zakupionej usługi polegającej na zaszczepieniu pracowników (bez znaczenia jest przy tym okoliczność, na kogo będzie wystawiony rachunek: na pracownika czy pracodawcę). Wartość otrzymanego świadczenia w postaci zakupionej przez pracodawcę usługi będzie stanowiła przychód ze stosunku pracy zgodnie z art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2a updop.
Wydatki na szczepionki przeciwko grypie kosztem uzyskania przychodów pracodawcy.
Wydatki poniesione przez pracodawcę na zakup szczepionek przeciwko grypie można zaliczyć do kosztów podatkowych. Organy podatkowe szczecin zwykle nie kwestionują argumentu pracodawców, że wydatek ten został poniesiony w celu zabezpieczenia źródła przychodów.
Takie stanowisko potwierdził m.in. Dolnośląski Urząd Skarbowy w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 18 maja 2007 r, sygn. PDII/423-91/1/07:
(...) pracodawca może zaliczyć do l/nr kosztów uzyskania przychodów wszelkie wydatki poniesione na zapewnienie opieki medycznej swoim pracownikom, bez względu na to, czy inne ustawy nakładają na niego taki obowiązek. Jedynym warunkiem uznania tych wydatków za koszt będzie wykazanie ich związku z osiągniętymi przychodami lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Również wydatki na badania na rzecz byłych pracowników, którzy zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku zatrudnieni byli w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów (...)
Zmiana w VAT
Zaliczenie wydatków związanych z finansowaniem badań lekarskich dla pracowników i byłych pracowników do kosztów uzyskania przychodów nie ma wpływu, czy opłata za te badania wnoszona jest w formie ryczałtu, czy też uzależniona jest od liczby korzystających osób.
Reasumując, Spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wszystkie wydatki związane z finansowaniem świadczeń zdrowotnych na rzecz pracowników i byłych pracowników (na podstawie art. 229 § 5 Kodeksu pracy), o ile wykaże ich związek z osiąganymi przychodami lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.
Źródło: Monitor księgowego nr 21, 05.11.2008 |
